روز نو ..نوروز نو
در اخرین ساعت های سال جاری قرار داریم و شمارنده های ساعت ها هم خود را برای تجدید نظر اماده می کنند تا بعد از یک سالی که یکنواخت بر انها سپری شد با رسیدن روز نو انها نیز بی نصیب نباشند و دستی بر انها کشیده شود و جابه جایی در شمارنده انها حاصل شود تا بدانیم و بفهمیم که ساخت های انسانی نیز از روز نو و حیات دوباره و نوروز دوست داشتنی بی بهره نیستند و به فراخور خود تجدید نظری در اعمالاشان صورت می گیرد . دریغ که انسان ،این موجود تغییر افرین قدر روز نو را انچنان که باید به جا نمی اورد و انجام نداده وامی نهد و قدم در راه بی برگشت می گذارد..اخلاقی نیست روز نو و نو روز نو را تلخ کام کنیم و اسباب ناخوشی را که امروزه بدون هیچ هزینه ای فراهم هست را به مانند گذشته ها در کنار هم جمع کنیم..اری در نو روز و روز نو باید از نیکی گفت..سرور گفت..حافظ گفت و شراب و شیرینی و جام سخن به میان اورد.باید سخن را از غم به طرف کلام ، از اطناب به شرر ..رفتار را از تکرار به وزن در اورد..باید شاد باشیم و شاد زیستن را تجربه کنیم..باید سلام کنیم و سلامتی هدیه کنیم..باید به همه با فریاد و فغان به ایرانیان و هم وطنان ایرانی و ایمانی روز نو را متذکر شویم و خواسته ناخواسته غریو شادی را در هوای بهاری به بنفشه به گل به نسیم برسانیم و سلامی به گرمی دل هنرمندان به شکوفه ها و باران بدهیم..اری باید همان طور که جامعه ها را اراسته و نو می کنیم ، جانها را از غبار غم بزداییم و با عطر لطافت اراسته کنیم..هم جان ها را به اراییم و هم جامعه ها را تزیین کنیم.باید شاد باشیم..هدیه کننده شادیی باشیم، چون طبیعت، دهنده شادی است ..چون زمینیان در حال شادی و نو شدن هستند..چون روز تولد است..روزی است که همه متولد شدند..روزی است که بارانها باریدن گرفتند ...ابرها گریستند..کوه ها به فغان امدند..دشت ها گلگون..لاله ها سیراب ...رودها جاری شدند..و انسانها به فکر زیبا شدن بودند...!!
«شهر خاموش» جديدترين اثر کيهان کلهر آهنگساز و نوازنده سه تار و کمانچه به بازار موسيقي آمد. نام اثر آنچنان که کلهر در يادداشتي کوتاه در جلد «شهر خاموش» نوشته به حلبچه و قربانيان بمباران شيميايي اين شهر مرزهاي غربي کشور اشاره دارد. کيهان کلهر درباره فضا و شيوه ساخت اين اثر نوشته است؛«قطعه اصلي اثر حاضر - شهر خاموش- در سال 2004 به سفارش دانشگاه هاروارد براي ترکيب کوارتت زهي نوشته و اجرا شد و بعد از نظر سازبندي و شکل اجرا بازبيني شد که ساز کنترباس و سازهاي کوبه يي - که به وسيله يک نوازنده اجرا مي شوند- به آن اضافه شده است. «شهر خاموش» ترکيبي از موسيقي بداهه با درونمايه يي ايراني و موسيقي از پيش نوشته شده در يک قطعه موسيقي است. کلهر مي نويسد؛ «در اين شيوه تمام اعضاي گروه بر اساس چارچوب هاي مشخص شده شرکت مي کنند و در شکل گيري و صدا دهندگي نهايي به يک اندازه موثرند.»کيهان کلهر در اجراي اين آلبوم از ترکيبي از سازهاي ايراني و خارجي استفاده کرده است. خود کيهان کلهر نوازندگي کمانچه و سه تار را برعهده داشته و سيامک آقايي سنتور و تمبک زده است. اما در اين «گروه جان گندلزمن» و «کالين جاکوپسن» ويولن نواخته اند. ويولا را نيکلاس کوردز و ويولنسل را اريک جاکوپسن نواخته اند. نوازندگي سازهاي کوبه يي نيز برعهده مارک سوتر بوده و جفري بيچر هم کنترباس زده است.قطعه «شهر خاموش» در اين اثر که حدود نيم ساعت است براي کوئينتت زهي، کمانچه و سازهاي کوبه يي و در فضايي مملو از حس به ياد قربانيان بمباران شيميايي حلبچه نوشته شده است. به نوشته کلهر «شيوه نوشتار در سه قسمت اول اين قطعه غيرمتعارف و نشانه يي است. در اين شيوه هر نوازنده برداشت خود از نشانه ها را اجرا مي کند و تنها فرم ها و جهت کلي اجرا مشخص و توضيح داده شده است ولي عواملي چون سرعت، ريتم و انتخاب ترکيب ها، دامنه صوتي و زمان کشش يا سکوت ها در هنگام اجرا برعهده نوازندگان است و به طور طبيعي در هر اجرا متفاوت.» اين شيوه البته براي بخش نخست از دو بخش به هم پيوسته اين قطعه صادق است. در بخش دوم «شهر خاموش» که در پي تکنوازي کمانچه بر اساس تم هاي کردي مي آيد، به روش معمول آهنگسازي و به شيوه رايج نت نويسي شده است.اين قطعه براي نخستين بار در کارنگي هال نيويورک به وسيله همين نوازندگان اجرا شد و بعد ها در کنسرت هاي ديگر.اسم قطعه دوم جديدترين اثر کيهان کلهر «ترقه» - (فکر کنم درست تر «طرقه» باشد..نام پرنده ای که در اخرین قدم مانده به خورشید به خاطر از یادبردن یکی از اسامی خدا بالهایش سوخت) - است که براي سه تار و کوانتت زهي نوشته شده است. احتمالاً همه علاقه مندان موسيقي ايراني «شب، سکوت، کوير» استاد شجريان را شنيده اند. در آن آلبوم دو قطعه تکنوازي وجود دارد. اولي نواي دوتار حاج قربان سليماني است و در پي اش کيهان کلهر سه تار نواخته است. همان قطعه به يادماندني سه تار اکنون در اين آلبوم همراه با سازهاي زهي تنظيم مجدد شده و دوباره اجرا شده است.«پرواز» نام قطعه سوم اين آلبوم و برگرفته از ملودي محلي شمال خراسان است که مقدمه و تنظيم آن را کالين جاکوپسن بر عهده گرفته است. قطعه چهارم «شهر خاموش» نيز بر اساس ملودي از قرن 14 ايتاليا توسط کالين جاکوپسن تنظيم شده است. «در انتظار باران» نام اين قطعه پاياني آخرين اثر کيهان کلهر است.کيهان کلهر در سال 1342 شمسي در خانواده يي کرمانشاهي و موسيقي دوست در تهران چشم به جهان گشود. کار موسيقي را از پنج سالگي به صورت آزاد شروع کرد. 12ساله بود که به صورت حرفه يي به موسيقي پرداخت و در 13سالگي با ارکستر راديو تلويزيون کرمانشاه شروع به همکاري کرد.کلهر مدتي کوتاه با گروه شيدا در مرکز هنري «چاووش» همکار بود. در 17سالگي مقيم ايتاليا و سپس براي ادامه تحصيل راهي کانادا شد و در رشته آهنگسازي از دانشگاه کارلتن اتاوا فارغ التحصيل شد.کيهان کلهر براي شناساندن موسيقي ايراني به غيرايراني ها تلاش بسياري کرده است، همکاري او با هنرمندان هندي از جمله «شجاعت حسين خان» (غزل) يا با کوارتت کرونوس (جاده ابريشم)، يويو ما و ارکستر فيلارمونيک نيويورک او را به هنرمندي جهاني تبديل کرده است و شنوندگان زيادي در بين غيرايراني ها دارد. او مدتي هم يکي از اعضاي ثابت گروه دستان بود.اجراي کنسرت هاي مستقل به صورت بداهه نوازي و همراهي با محمدرضا شجريان، حسين عليزاده و همايون شجريان اغلب فعاليت هاي اين هنرمند نامي است. پنج آلبوم، زمستان است، بي تو به سر نمي شود، فرياد، ساز خاموش و سرود مهر حاصل اين همکاري است...